Wybór kodów PKD to jeden z najważniejszych kroków przy zakładaniu firmy. Choć może wydawać się techniczną formalnością, ma on realny wpływ na codzienne funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Od poprawnego przypisania kodów zależą podatki, dostęp do dotacji oraz zgodność z przepisami.
Co to jest PKD i dlaczego trzeba je wybrać?
PKD, czyli Polska Klasyfikacja Działalności, to system grupowania działalności gospodarczych w Polsce. Każda firma musi wskazać przynajmniej jeden kod, który opisuje profil jej działalności. To obowiązkowy element rejestracji zarówno w CEIDG, jak i w KRS.
Kody PKD pełnią kilka znaczących funkcji. Służą do celów ewidencyjnych, statystycznych i rachunkowych. Na ich podstawie GUS przygotowuje analizy gospodarcze, a urzędy określają obowiązki podatkowe i rejestrowe przedsiębiorców. Kody mają także znaczenie przy ubieganiu się o dotacje, koncesje czy udział w przetargach publicznych.
W 2026 roku obowiązuje już nowa klasyfikacja – PKD 2025. Zastąpiła ona dotychczasową PKD 2007 i została dostosowana do zmieniających się realiów – takich jak rozwój gospodarki cyfrowej czy usług pośrednictwa w e-commerce.
Jak wygląda struktura kodu PKD?
Każdy kod PKD składa się z pięciu znaków i ma charakter hierarchiczny – od ogólnej klasyfikacji do bardzo szczegółowej. Taka struktura umożliwia precyzyjne przypisanie rodzaju działalności gospodarczej:
- Sekcja – oznaczona literą (np. A, B, C), dzieli działalność na 22 główne grupy.
- Dział – dwucyfrowy kod, który zawęża zakres działalności.
- Grupa – trzycyfrowy kod wskazujący rodzaj działalności z uwzględnieniem odbiorców i charakteru usługi.
- Klasa – czterocyfrowy kod doprecyzowujący zakres działalności.
- Podklasa – pięcioznakowy kod zakończony literą Z, najdokładniej określa zakres działalności.
Przykład: kod 73.11.Z odnosi się do działalności agencji reklamowych – sekcja M, dział 73.
Jak wybrać kod PKD dla swojej firmy?
Dobór kodu PKD powinien odpowiadać temu, co firma faktycznie będzie robić. Najpierw należy określić działalność przeważającą – tę, która będzie dominować w strukturze przychodów. To właśnie ten kod wpisuje się jako pierwszy i traktuje jako podstawowy.
Jeśli firma ma działać w kilku obszarach, można dopisać dowolną liczbę kodów dodatkowych. W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej nie ma ograniczeń co do ich liczby. W spółkach zarejestrowanych w KRS obowiązuje limit – maksymalnie 10 kodów PKD, w tym jeden główny.
Niepoprawnie przypisany kod PKD może skutkować błędnym opodatkowaniem, utratą prawa do preferencji podatkowych lub nawet karą finansową.
Gdzie znaleźć kod PKD?
Najłatwiej skorzystać z wyszukiwarki kodów PKD dostępnej na stronie Głównego Urzędu Statystycznego lub Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Wystarczy wpisać słowo kluczowe, np. „fotografia”, „szkolenia”, „sprzedaż internetowa”, aby uzyskać propozycje kodów odpowiadających danej działalności.
Jeśli masz wątpliwości, możesz skorzystać z pomocy Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi. Wystarczy przesłać opis działalności – urzędnicy pomogą dobrać właściwy kod.
Jak określić działalność przeważającą?
Jeśli firma już działa, najlepiej przeanalizować strukturę przychodów – kod odpowiadający działalności generującej największy przychód będzie kodem głównym. W przypadku firm nowo zakładanych można oprzeć się na prognozach zawartych w biznesplanie.
W niektórych przypadkach pomocne może być także ustalenie, ilu pracowników będzie wykonywać dane czynności – to również może być miernik dominującej działalności.
Ile kodów PKD można wybrać?
W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej przedsiębiorca może wpisać dowolną liczbę kodów, o ile faktycznie planuje wykonywać wskazane czynności. Nie ma sensu wybierać kodów „na zapas” – można je w każdej chwili dodać lub usunąć bezpłatnie.
Dla spółek zarejestrowanych w KRS obowiązuje limit 10 kodów PKD. Wśród nich musi być kod przeważającej działalności, umieszczony na poziomie podklasy.
Warto pamiętać, że niektóre kody są zarezerwowane tylko dla spółek lub rolników – osoby fizyczne nie mogą się nimi posługiwać. W wyszukiwarce kodów można zaznaczyć filtr „tylko dla osób fizycznych”, aby uniknąć błędów.
Jak zmienić kod PKD w trakcie prowadzenia działalności?
Każda zmiana profilu działalności – rozszerzenie, zawężenie lub zmiana przeważającej działalności – wymaga aktualizacji kodów PKD w rejestrze. Przedsiębiorcy mają na to 7 dni od zaistnienia zmiany.
W przypadku działalności jednoosobowej wystarczy złożyć wniosek przez system CEIDG. Spółki cywilne aktualizują dane w rejestrze REGON, a spółki prawa handlowego – w KRS. W niektórych przypadkach konieczna jest również zmiana umowy spółki.
Zmiana kodu głównego działalności w spółce może wymagać aktu notarialnego i zgody wspólników, jeśli zmienia się przeważający profil działalności.
Zmiany kodów PKD a działalność regulowana
Jeśli firma działa w branży regulowanej (np. transport, ochrona, energetyka), każda zmiana kodu PKD musi być zgłoszona nie tylko do CEIDG czy KRS, ale także do instytucji, która wydała zezwolenie lub koncesję.
Brak aktualizacji może skutkować odebraniem prawa do wykonywania danego rodzaju działalności.
Jakie zmiany wprowadza PKD 2025?
Od 1 stycznia 2025 roku obowiązuje nowa klasyfikacja PKD 2025. Zmiany objęły zarówno strukturę, jak i zawartość klasyfikacji – dodano nowe podklasy, zmieniono opisy branż, a także przesunięto niektóre działalności do innych grup.
Najważniejsze zmiany to:
- Zwiększenie liczby podklas z 645 do 727, co pozwala na bardziej precyzyjne opisanie działalności.
- Nowe kody dla pośrednictwa – w sprzedaży, usługach, nieruchomościach, logistyce i komunikacji.
- Zmiany w sektorze handlu internetowego – kody 47.91.Z i 47.92.Z pozwalają rozróżnić sprzedaż specjalistyczną i niespecjalistyczną.
- Nowe grupy dla działalności cyfrowej i bio-gospodarki.
Nowe kody PKD są już obowiązkowe dla każdego przedsiębiorcy, który od 2025 roku składa wniosek o rejestrację lub aktualizację danych. Do końca 2026 roku trwa okres przejściowy – po jego upływie nastąpi automatyczne przeklasyfikowanie kodów PKD 2007 na PKD 2025.
Jak uniknąć błędów przy wyborze kodów PKD?
Najczęstszym błędem jest wybór zbyt ogólnego lub nieadekwatnego kodu. Przedsiębiorcy często ograniczają się do jednego kodu, zapominając o dodatkowych usługach, które również należy uwzględnić. Może to skutkować problemami przy kontrolach, rozliczeniach lub aplikowaniu o dotacje.
Warto również unikać sytuacji, w której dodanie kodu wyklucza korzystną formę opodatkowania. Przykładowo, w przypadku karty podatkowej można mieć tylko jeden kod główny – dodanie kolejnych automatycznie wyklucza tę formę rozliczeń.
Jakie kody są najczęściej wybierane?
Oto przykładowe, popularne kody PKD, często wykorzystywane przez przedsiębiorców w 2026 roku:
- 56.11.Z – Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne,
- 41.10.Z – Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków,
- 73.11.Z – Działalność agencji reklamowych,
- 47.91.Z – Sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet,
- 86.22.Z – Praktyka lekarska specjalistyczna.
Wybór konkretnego kodu powinien być jednak zawsze poprzedzony analizą planowanego zakresu działalności. W przypadku działalności nietypowej lub sezonowej warto wskazać dodatkowe kody pomocnicze.
Jak sprawdzić PKD innej firmy?
Jeśli chcesz sprawdzić, czym zajmuje się inna firma, możesz skorzystać z wyszukiwarki CEIDG lub Internetowego Monitora Sądowego i Gospodarczego. Wystarczy podać NIP, REGON lub nazwę firmy – system pokaże przypisane kody PKD.
To przydatne narzędzie, zwłaszcza gdy planujesz współpracę z innym podmiotem i chcesz zweryfikować, czy rzeczywiście wykonuje działalność, którą deklaruje.
Co zrobić, jeśli nie możesz dopasować działalności do kodu?
Niektóre działalności są na tyle nowe lub nietypowe, że trudno przypisać je do konkretnego kodu PKD. W takim przypadku możesz:
- wybrać kilka kodów najbardziej zbliżonych,
- skorzystać z pomocy wyszukiwarki kodów,
- złożyć wniosek do Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur w Łodzi,
- skonsultować się z księgowym lub doradcą podatkowym.
Opisując działalność we wniosku do urzędu, warto precyzyjnie wskazać, co zamierzasz robić – to ułatwi urzędnikom dopasowanie właściwego kodu.
Co warto zapamietać?:
- PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) jest obowiązkowym elementem rejestracji firmy, wpływającym na podatki, dotacje i zgodność z przepisami.
- W 2026 roku wchodzi w życie nowa klasyfikacja PKD 2025, która zwiększa liczbę podklas z 645 do 727 i wprowadza nowe kody dla branż cyfrowych i bio-gospodarki.
- Przedsiębiorcy mogą wybierać do 10 kodów PKD w przypadku spółek zarejestrowanych w KRS, a w jednoosobowej działalności nie ma limitu.
- Zmiana kodu PKD musi być zgłoszona w ciągu 7 dni od zaistnienia zmiany, a w branżach regulowanych także do odpowiednich instytucji.
- Najczęstsze błędy przy wyborze kodów PKD to wybór zbyt ogólnego kodu oraz pomijanie dodatkowych usług, co może prowadzić do problemów z opodatkowaniem i dotacjami.
