Podatek od wygranych – co warto wiedzieć?

Wygrana w konkursie, loterii czy grze liczbowej to dla wielu osób powód do radości. Jednak zanim zaczniemy planować, co zrobimy z nagrodą, warto zapoznać się z obowiązującymi przepisami podatkowymi. Podatek od wygranych to realny obowiązek, który może mieć wpływ na wysokość otrzymanej nagrody.

Co to jest podatek od wygranych?

Podatek od wygranych to zryczałtowany podatek dochodowy, który jest pobierany od osób fizycznych w związku z otrzymaniem nagród lub wygranych w konkursach, grach losowych, zakładach wzajemnych czy sprzedaży premiowej. W polskim systemie podatkowym wygrane traktowane są jako przychód, który podlega opodatkowaniu.

W zależności od rodzaju nagrody, jej wartości oraz formy przekazania, obowiązek podatkowy może wyglądać inaczej. Wygrane mogą mieć charakter pieniężny lub rzeczowy, a w obu przypadkach podlegają opodatkowaniu. Dotyczy to zarówno wygranych w Polsce, jak i tych uzyskanych za granicą, o ile mają związek z polskim rezydentem podatkowym.

Jakie nagrody podlegają opodatkowaniu?

Opodatkowaniu podlegają między innymi:

nagrody w konkursach organizowanych przez firmy prywatne lub media,
wygrane w grach liczbowych, takich jak Lotto,
nagrody rzeczowe, np. samochody, sprzęt RTV, wakacje,
nagrody przekazywane w ramach sprzedaży premiowej,
wygrane w zakładach sportowych i grach hazardowych.

Ile wynosi podatek od wygranej?

Obecnie, czyli w roku 2025, obowiązuje zryczałtowany podatek w wysokości 10% wartości wygranej. Podatek ten pobierany jest przez organizatora konkursu lub gry jeszcze przed przekazaniem nagrody. Oznacza to, że zwycięzca otrzymuje już nagrodę pomniejszoną o należny podatek.

Od 1 stycznia 2026 roku planowana jest zmiana stawki podatku. Nowa stawka ma wynosić 15% i obejmować będzie wszystkie wygrane w konkursach, grach losowych, zakładach wzajemnych oraz nagród w ramach sprzedaży premiowej – zarówno w Polsce, jak i na terenie UE oraz EOG.

Zmiana stawki podatkowej z 10% na 15% od 2026 r. oznacza, że zwycięzcy otrzymają o 5% mniej wartości nagrody, a organizatorzy odprowadzą wyższy podatek.

Kiedy trzeba zapłacić podatek od wygranej?

Moment powstania obowiązku podatkowego zależy od rodzaju nagrody:

w przypadku wygranej pieniężnej – z chwilą jej wypłaty,
w przypadku nagrody rzeczowej – z chwilą jej przekazania uczestnikowi,
w przypadku sprzedaży wygranej – z chwilą uzyskania przychodu ze sprzedaży.

Organizatorzy wypłacający nagrody są zobowiązani do potrącenia podatku i przekazania go do urzędu skarbowego. Wyjątkiem są sytuacje, kiedy organizator nie potrącił podatku – wtedy obowiązek zapłaty spoczywa na zwycięzcy.

Jak rozliczyć wygraną zagraniczną?

Jeśli wygrana została uzyskana za granicą, podatnik musi samodzielnie rozliczyć się z urzędem skarbowym w Polsce. Co ważne, nie obowiązuje tu limit zwolnienia – każda zagraniczna wygrana musi być wykazana w zeznaniu rocznym PIT.

W przypadku wygranych z krajów należących do Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, warto sprawdzić, czy Polska zawarła z danym krajem umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jeśli tak, wygrana może być opodatkowana tylko w Polsce.

Na co zwrócić uwagę przy rozliczeniu?

W przypadku wygranych zagranicznych należy pamiętać o:

przeliczeniu wartości wygranej na złotówki według kursu NBP z dnia otrzymania,
uwzględnieniu wygranej w deklaracji PIT jako przychód z innych źródeł,
przechowywaniu dokumentów potwierdzających wygraną (np. e-mail, umowa, zaświadczenie).

Jak działa limit zwolnienia z podatku?

Polskie przepisy przewidują limity zwolnienia z podatku od wygranych, które różnią się w zależności od rodzaju nagrody:

do 2280 zł – dla gier liczbowych, zakładów wzajemnych, loterii promocyjnych,
do 2000 zł – dla konkursów ogłaszanych w środkach masowego przekazu oraz sprzedaży premiowej,
do 760 zł – dla pozostałych nagród.

Jeśli wartość nagrody nie przekracza określonego limitu, nie trzeba płacić podatku ani wykazywać wygranej w PIT. Wartość powyżej limitu podlega już opodatkowaniu w całości, a nie tylko nadwyżka.

Kto płaci podatek – organizator czy zwycięzca?

W większości przypadków to organizator odpowiada za pobranie i odprowadzenie podatku do urzędu skarbowego. Dotyczy to zarówno wygranych pieniężnych, jak i rzeczowych. W przypadku nagrody rzeczowej, zwycięzca musi wpłacić wartość podatku organizatorowi przed odbiorem nagrody.

Jeśli organizator nie potrąci podatku, obowiązek przechodzi na zwycięzcę. Dotyczy to też wygranych zagranicznych oraz sprzedaży wygranych przedmiotów.

Obowiązki organizatora

Organizator ma obowiązek:

obliczyć należny podatek (w 2025 r. – 10%, od 2026 r. – 15%),
potrącić podatek z kwoty nagrody lub pobrać go od zwycięzcy przy nagrodach rzeczowych,
przekazać podatek do urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po przekazaniu nagrody,
prowadzić ewidencję nagród i rozliczeń podatkowych.

W jaki sposób opodatkować nagrody rzeczowe?

W przypadku nagród rzeczowych, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa przedmiotu. Organizator ustala ją na podstawie cen obowiązujących na rynku. W przypadku, gdy organizator nie odprowadził podatku, zwycięzca musi samodzielnie rozliczyć się z urzędem.

Ważne jest, aby zebrać odpowiednią dokumentację, która potwierdzi wartość nagrody:

faktury zakupu,
umowy przekazania nagrody,
wyceny rzeczoznawcy, jeśli nagroda nie posiada jednoznacznej ceny.

Co w przypadku sprzedaży wygranej?

Sprzedaż wygranej nagrody, np. samochodu, może wiązać się z obowiązkiem zapłaty podatku od zysków kapitałowych. Jeśli sprzedaż nastąpi przed upływem 6 miesięcy od daty wygranej – dochód trzeba wykazać w PIT. Po tym okresie – sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.

W przypadku nieruchomości, okres ten wynosi 5 lat, licząc od końca roku, w którym nastąpiło nabycie. Dlatego warto rozważyć odczekanie odpowiedniego czasu, zanim zdecydujemy się na zbycie nagrody.

Sprzedaż nagrody przed upływem 6 miesięcy rodzi obowiązek podatkowy – wyjątkiem są nieruchomości, gdzie okres wynosi aż 5 lat.

Jak wygląda podatek przy działalności gospodarczej?

Jeśli osoba prowadząca działalność gospodarczą otrzymuje nagrodę w związku z prowadzoną firmą – nagroda stanowi przychód z tej działalności i musi zostać ujęta w KPiR jako pozostały przychód. W takim przypadku nie stosuje się zwolnień z podatku, a nagroda może również podlegać VAT lub innym obowiązkom księgowym.

Z kolei, jeśli nagroda nie jest związana z działalnością – np. informatyk wygrywa w konkursie kulinarnym – obowiązkiem rozliczenia podatku zajmuje się organizator.

Wyjątki i zwolnienia – kiedy nie zapłacimy podatku?

Nie każda wygrana wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku. Zwolnienia przewidują m.in.:

nagrody w konkursach organizowanych przez radio, telewizję, prasę – do 2000 zł,
wygrane w grach liczbowych – do 2280 zł,
nagrody w konkursach naukowych, artystycznych, sportowych – do 2000 zł,
nagrody w ramach sprzedaży premiowej – do 2000 zł,
gry w kasynie, grach na automatach, bingo – całkowite zwolnienie z podatku.

Warto zaznaczyć, że zwolnienia te dotyczą tylko osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy muszą opodatkować nagrody jako przychód firmowy.

Jak uniknąć błędów przy rozliczaniu podatku?

Rozliczanie podatku od wygranych może być źródłem wielu pomyłek. Najczęstsze z nich to:

niedoszacowanie wartości nagrody rzeczowej,
brak ujęcia wygranej zagranicznej w PIT,
sprzedaż nagrody przed upływem ustawowego terminu bez rozliczenia podatku,
brak dokumentów potwierdzających wartość nagrody.

W celu uniknięcia problemów, warto skorzystać z usług doradcy podatkowego lub profesjonalnego oprogramowania do rozliczeń. W szczególności dotyczy to wygranych zagranicznych oraz sytuacji, gdy organizator nie odprowadził podatku.

Jakie są obowiązki przy grach hazardowych?

W przypadku gier hazardowych, takich jak poker, gry w kości czy automaty, obowiązują specjalne stawki podatkowe. Podatek od gier hazardowych wynosi od 10% do nawet 50% w zależności od rodzaju gry.

Organizatorzy gier hazardowych muszą:

składać deklaracje POG-5 lub POG-P,
płacić podatek od gier na mikrorachunek podatkowy,
prowadzić ewidencję wpływów i wygranych.

Uczestnik turnieju pokera jest również podatnikiem – podatek w wysokości 25% od wygranej (pomniejszonej o wpisowe) jest pobierany przez organizatora turnieju i przekazywany do urzędu skarbowego.

Co warto zapamietać?:

Podatek od wygranych: Zryczałtowany podatek wynosi 10% wartości wygranej w 2025 roku, a od 2026 roku wzrośnie do 15%.

Obowiązek podatkowy: Podatek pobierany jest przez organizatora przed przekazaniem nagrody; w przypadku nagród rzeczowych zwycięzca musi wpłacić podatek przed odbiorem.

Limity zwolnienia: Wygrane do 2280 zł (gry liczbowe) i do 2000 zł (konkursy) są zwolnione z podatku; powyżej tych kwot podlega opodatkowaniu w całości.

Rozliczenie wygranych zagranicznych: Muszą być wykazane w zeznaniu rocznym PIT, niezależnie od wartości; warto sprawdzić umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Obowiązki organizatora: Obliczenie i potrącenie podatku, przekazanie go do urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca po przekazaniu nagrody.