Zasiłek dla bezrobotnych – co warto wiedzieć?

Utrata pracy to trudna sytuacja, która wiąże się z wieloma pytaniami – jednym z najważniejszych jest to, jakie wsparcie można otrzymać od państwa. Jednym z możliwych świadczeń jest zasiłek dla bezrobotnych, który przysługuje po spełnieniu określonych warunków. Warto dokładnie poznać zasady jego przyznawania, wysokość i związane z nim obowiązki.

Kto może otrzymać zasiłek dla bezrobotnych?

Aby uzyskać zasiłek, należy spełnić kilka wymogów formalnych oraz posiadać odpowiedni staż pracy w odpowiednim okresie. Podstawowym warunkiem jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, dla której urząd nie ma propozycji zatrudnienia, szkolenia, stażu czy innej aktywnej formy wsparcia.

W ciągu 18 miesięcy przed dniem rejestracji należy wykazać co najmniej 365 dni zatrudnienia, w trakcie którego odprowadzano składki na Fundusz Pracy od wynagrodzenia nie niższego niż minimalne. Do tego okresu mogą zostać zaliczone także inne formy aktywności zawodowej, pod warunkiem spełnienia kryterium wysokości składek.

Warto wiedzieć, że zasiłek nie przysługuje osobom, które rozwiązały umowę o pracę za porozumieniem stron lub za wypowiedzeniem – chyba że nastąpiło to z powodu upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub zmiany miejsca zamieszkania. Wyjątkiem są też sytuacje, gdy umowa została rozwiązana z winy pracodawcy.

Inne akceptowane formy zatrudnienia

Do uzyskania prawa do zasiłku mogą również przyczynić się inne formy aktywności zawodowej, o ile spełniają wymogi ustawowe. Należą do nich:

• umowy zlecenia i agencyjne z odpowiednią podstawą wymiaru składek,
• działalność gospodarcza, jeśli składki były opłacane od co najmniej minimalnego wynagrodzenia,
• praca za granicą w określonych państwach z opłaconymi składkami na Fundusz Pracy,
• okresy służby wojskowej, pobierania renty, urlopy wychowawcze i inne świadczenia z zachowaną podstawą składkową.

Jak zarejestrować się jako osoba bezrobotna?

Rejestrację można przeprowadzić osobiście w urzędzie pracy lub online poprzez portal praca.gov.pl. W przypadku rejestracji elektronicznej wymagane jest posiadanie profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego.

Podczas rejestracji online należy załączyć skany wymaganych dokumentów. Po przesłaniu formularza urzędnik może skontaktować się telefonicznie w celu weryfikacji danych i wyjaśnienia ewentualnych niejasności.

Dokumenty wymagane przy rejestracji

Osoba chcąca zarejestrować się jako bezrobotna musi przedstawić szereg dokumentów. Są to przede wszystkim:

• dowód osobisty lub inny dokument tożsamości,
• świadectwa pracy,
• dyplomy i zaświadczenia o ukończeniu szkół, kursów lub szkoleń,
• dokumenty potwierdzające przeciwwskazania zdrowotne lub orzeczenie o niepełnosprawności (jeśli dotyczy).

Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych w 2026 roku?

Wysokość zasiłku jest uzależniona od długości stażu pracy. W 2026 roku obowiązują następujące kwoty zasiłku:

Okres wypłaty zasiłku wynosi standardowo 180 dni, jednak w niektórych przypadkach może być przedłużony do 365 dni, np. jeśli osoba jest niepełnosprawna, ukończyła 50 lat lub samotnie wychowuje dziecko.

Jakie są zasady utraty prawa do zasiłku?

Nie każda osoba zarejestrowana jako bezrobotna może liczyć na zasiłek od razu – niektóre decyzje zawodowe lub życiowe mogą skutkować czasowym zawieszeniem prawa do świadczenia.

Utrata prawa do zasiłku następuje m.in. wtedy, gdy bezrobotny:

• odmówi przyjęcia propozycji pracy lub innej formy aktywizacji bez uzasadnionej przyczyny,
• rozwiąże umowę o pracę za wypowiedzeniem (poza wyjątkami),
• przerwie szkolenie, staż lub inną formę wsparcia z własnej winy,
• pobiera inne świadczenia, które wykluczają otrzymywanie zasiłku (np. renta, praktyka absolwencka powyżej połowy minimalnego wynagrodzenia).

Prawo do zasiłku dla bezrobotnych można stracić również na okres 120 lub 90 dni, jeśli naruszy się obowiązki wobec urzędu pracy – np. przez brak współpracy lub nieuzasadnioną odmowę uczestnictwa w działaniach aktywizacyjnych.

Jak wygląda kwestia ubezpieczenia zdrowotnego?

W momencie utraty pracy, osoba pozostaje objęta ubezpieczeniem zdrowotnym jeszcze przez 30 dni. Po tym okresie, jeśli nie posiada innego tytułu do ubezpieczenia, może je opłacać samodzielnie w NFZ.

Z chwilą rejestracji jako bezrobotny w urzędzie pracy, osoba automatycznie zostaje zgłoszona do systemu eWUŚ i objęta ubezpieczeniem zdrowotnym finansowanym z Funduszu Pracy. To oznacza, że może korzystać z publicznych usług medycznych na takich samych zasadach jak osoby pracujące czy emeryci.

Czym jest dodatek aktywizacyjny?

To forma wsparcia finansowego dla osób, które w trakcie pobierania zasiłku postanowiły wrócić do pracy. Dodatek aktywizacyjny przysługuje zarówno osobom, które podjęły zatrudnienie samodzielnie, jak i tym skierowanym przez urząd pracy.

Dodatek wypłacany jest przez:

• połowę okresu przysługującego zasiłku – jeśli praca została podjęta samodzielnie,
• cały pozostały okres zasiłku – jeśli praca została podjęta w wyniku skierowania przez urząd.

Wysokość dodatku nie przekracza połowy zasiłku dla bezrobotnych i jest uzależniona od różnicy między nowym wynagrodzeniem a minimalnym wynagrodzeniem za pracę.

Jakie inne formy wsparcia oferuje urząd pracy?

Osoby bezrobotne mogą skorzystać również z dodatkowych programów aktywizacyjnych, które mają na celu ułatwienie powrotu na rynek pracy. Jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań są jednorazowe środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej.

Dotacja na założenie firmy

Bezrobotni zarejestrowani w PUP mogą ubiegać się o bezzwrotną dotację na otwarcie własnej działalności. Kwota wsparcia może wynieść nawet sześciokrotność przeciętnego wynagrodzenia, co oznacza, że w 2026 roku może to być ponad 32 000 zł.

Środki te można przeznaczyć na:

• zakup wyposażenia lub towaru,
• opłacenie doradztwa prawnego lub księgowego,
• pokrycie kosztów rejestracji działalności,
• wyposażenie lokalu lub stanowiska pracy.

Szkolenia i pożyczki na dokształcanie

Urząd pracy oferuje również szeroki wachlarz szkoleń zawodowych. Można się na nie zgłosić bezpośrednio lub poprzez platformę praca.gov.pl.

Dodatkowo, osoby bezrobotne mogą skorzystać z nieoprocentowanej pożyczki na pokrycie kosztów szkoleń. Kwota pożyczki może wynosić nawet czterokrotność przeciętnego wynagrodzenia, co umożliwia sfinansowanie droższych kursów specjalistycznych.

Udział w szkoleniach i programach aktywizacyjnych może znacząco zwiększyć szanse na szybki powrót na rynek pracy oraz umożliwić zmianę zawodu lub zdobycie nowych kwalifikacji.

Jak długo można pobierać zasiłek?

Podstawowy okres pobierania zasiłku wynosi 180 dni. Jednak w określonych przypadkach może zostać wydłużony do maksymalnie 365 dni. Dotyczy to m.in. osób powyżej 50. roku życia z odpowiednim stażem pracy, czy samotnych rodziców wychowujących dzieci.

Warto pamiętać, że zasiłek wypłacany jest z dołu – do 14. dnia kolejnego miesiąca, a urząd pracy wystawia z tego tytułu PIT-11. Świadczenie podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Okres pobierania zasiłku nie jest wliczany do stażu pracy, ale zalicza się do okresów składkowych w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z FUS.

Co warto zapamietać?:

• Rejestracja w urzędzie pracy: Aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych, należy zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.
• Wymogi dotyczące stażu pracy: W ciągu 18 miesięcy przed rejestracją należy wykazać co najmniej 365 dni zatrudnienia z odprowadzonymi składkami na Fundusz Pracy.
• Wysokość zasiłku w 2026 roku: Zasiłek wynosi od 1081,80 zł do 2066,30 zł brutto w zależności od stażu pracy, a okres wypłaty standardowo wynosi 180 dni.
• Utrata prawa do zasiłku: Prawo do zasiłku można stracić m.in. przez odmowę pracy, rozwiązanie umowy o pracę bez uzasadnionej przyczyny lub przerwanie aktywizacji.
• Wsparcie dodatkowe: Osoby bezrobotne mogą ubiegać się o dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz korzystać z szkoleń i pożyczek na dokształcanie.